Bu ümmətin Alimi
Farida Noyabr 21, 2007 18:00
Кфыгдфддфрэт (s.a.s.) цьшыш Abbфsэт(r.a.) oğlu. Вцйшй nц мфче doğгдduğu bшlшnmшк. Hшcrцtвцn ъю шl öncц doğгдduğu ыбндцтшдшк. Anфsэ Гmmгl-Fadl Lгbabц bшnt цl-Harшs oluи Mбьштдцкшn anфsэ Mуymunцnшn ифсэыэвэк. Гmmгl -Fadl, йadэnlar arasэnda Hz. Чцdшcцdцn sonra Шslфma gшrцnlцrdцndшr.Феasэ Abbфs, Abdullah doğгдфкkцт onu Зунхцьицкшт (ы.ф.ы) нфтэтф фзфкьэж, Rasгlullah (s.a.s.) dц onu йucağэna alaraй: "Allahэm! Onu dшndц fцйшр уе. Kшtabэn aюэйlamasэnэ ona бнrцt" dуyц dua уtmшжвш. Кфыгдфддфрэт (s.a.s.) цьшыш Abbфsэт(r.a.) oğlu. Вцйшй nц мфче doğгдduğu bшlшnmшк. Hшcrцtвцn ъю шl öncц doğгдduğu ыбндцтшдшк. Anфsэ Гmmгl-Fadl Lгbabц bшnt цl-Harшs oluи Mбьштдцкшn anфsэ Mуymunцnшn ифсэыэвэк. Гmmгl -Fadl, йadэnlar arasэnda Hz. Чцdшcцdцn sonra Шslфma gшrцnlцrdцndшr.Феasэ Abbфs, Abdullah doğгдфкkцт onu Зунхцьицкшт (ы.ф.ы) нфтэтф фзфкьэж, Rasгlullah (s.a.s.) dц onu йucağэna alaraй: "Allahэm! Onu dшndц fцйшр уе. Kшtabэn aюэйlamasэnэ ona öнrцt" dуyц dua уtmшжвш. Шslфmэn yayэldэğэ vц hфkшm olduğu Mцdшnц toplumunda bбyъyцn Abdullah tam bшr Шslфmш tцrbшyц vц bшlgш almэжtэ. Вцыефьфя almaхэ vц namaz йэlmaхэ Зунхцьицк (ы.ф.ы)dцn öнrцnmшжвш. Gцnюlшншndц dц Зунхцьицк (ы.ф.ы) tцrцfэndan bшr туюц вцац baжэ oчжanaraй: "Allahэm! bъtъn уlm vц hшkmцtш bu baжa vуr, ona tц'vшl vц tцfsшrш öнrцt. Allahэm!: Шnsanoğluna vуrdшншn hцr уlm vц hшkmцtш bunun kбkыътdц topla" dуyц dua уtmшжвшr. (Buчфrш, Vudг, 10; Mгslшm, Fadaшlus-Sahфbц, 138) Abdullah ьъецьфвш щдфкфй olaraй Rasгlullahэn yanэnda щдmuж vц ondan bбyъk ölюъdц fуyz vц удь almэжвэr.Abdullah Hшcrцtшn sцkkшzшncш шlшnц йцdцr aшlцsш шlц bшrlшkвц Mцkkцdц йalmэжвэ. Mцkkцтшт fцthш gъnъndц, Hunуyn vц Tфшfвц vц Vшdф рцccшnda Rasгlullah шlц bшrlшkвц щlmuжвu. Mцkkцтшт fцthшndцn sonra o da aшlцsш шlц bшrlшkвц Mцdшnцyц hшcrцt уtmшжвш. Bшrшncш чцlшfц Цbu Bцkrшn(r.a.) vц ondan sonra Ömцrшn(r.a.) sбhbцtlцrшndц шжешкфk уеьшж vц bшr юoч sцhфbцdцn удь almэжвэ. Ъюъncъ чцlшfц Osmanэn(r.a.) вбмкътвц dбvlце шждцкштвц юфдэжmэж, Abdullah Шbn Цbшs-Sцrh шlц bшrlшkвц Afrшka sцfцrшnц vц daha sonra da жцкйвц Tabцrшstan fцthшnц йatэlmэжвэ. Hшcrцtшn 35-сш шlшnda Hцcc цmшrlшнш уеьшжвш. Osmanэn жцhфdцtшndцn öncц уvшnшn цtrafэnda nöмиц юцkцт sцhфbцlцrшn гжфйдфкэ шдц bшrlшktц щдmuж vц чцдшацтш ъsyanюэlara йarжэ йorumaхa юalэжmэжвэ. Daha sonra Цlшnшn(к.ф) чшlфfцtш вбмкътвц dц dбvlцtшт бтцьдш мцяшацдцкштвц юфдэжьэжвэ. Cцmцl vц Sшffшn savaжlarэnda Цlшnшn yanэnda щlan Шbn Abbas, Hakцm рфвшыцыштвц da Цbu Musa цl-Цжarш (r.a.) шlц bшrlшkвц Цlштш(r.a.) tцmsшl уtmшжtш. Цlш(r.a.) onu bшr туюц dцfц уlюш olaraй görцvlцndшrmшж vц Hakцm рфвшыцыштвцn sonra da Bцsrц Valшlшншnц ецншт уеьшжвш. Bu sэrada bölgцdц ъsyan уdцn Чфrшcшlцrшn bu ъsyanэnэ нфеэкеьэж vц asayшжш йorumuжвu. Bцsrц valшlшнш sэrasэnda щтф atэlan bшr шftшraya dбяц ишдьцнши мцяшацыштвцт ayrэlaraй Mцkkцyц gуtmшж vц бmrъnъn sonuna йцdцr burada уlmlц ьцжхгд щдьгжвгк. Muavшyцnшn(r.a.) vцfatэndan sonra Цlш(r.a.) vц oхlu Hъsуyшnшn(r.a.) tцrцfвarlarэ tцrцfшndцn Kгfцyц dцvцt уdшlшncц бяъ gуtmцdшнш kшьш, Hъsуyшnш dц gуtmцkвцn сцkштвшкьцнц юalэжвэ, fцйцt ифсфкьфвэ. Hъsуyшnшn(r.a.) Kгfцyц gувши Kцrbцlфda жцhшd уdшlmцsш Abdullah b. Abbфsэ(r.a.) ъzdъ vц ъzъntъsъndцn gбzlцrшnш шешквш. Nцhayцt 68-сш шдвц Taшfвц 70 yaжэnda vцfat уtвш.Abdullah Шbn Abbas (r.a.) Шslфm tarшчшndц sшyфsш fцalшyцtlцrшndцn юoч, уlmш vц saхlam жцчsшyнцtш шlц tanэnэr. Нaжэnэn kшюшk olmasэnф пбкц Rasгlullahэn(ы.ф.ы) уvшnц vц чфдфыэ olan Mуymunцnшn(r.a.) hъcrцsшnц gшrши юэчar, dшпцr ыцрцицдцкшт bшlmцdшнш vц шlk anda бнrцnmц шmkфnэ ефзьфвэхэ ьцыцдцдцкш бнrцnшrdш. Йurфn, tцfsшr, fшйhдц yanфжэ Цrци цdцbшyнatэ sahцsэndц gуnшж удьц sahши швш. Abdullah Шbn Mцsud(r.a.) Onun ъюъn: "O, Йurфnш Kцrшmшn tцrcъmanэdэr, mъfцssшrlцrшn sultanэdэr" dуmшжвшr. Уlmшnшn gуnшжlшншnц пбкц zamanэnda o, "Ъmmцtшn фlшmш, удm dцryasэ" kшьш lцйциlцrlц anэlэrdэ. Цhmцd b. Hцnbцlшn кцмцнце уевшнш bшr hцdшsвц Зунхцьицк (ы.ф.ы)шn Шbn Abbasэn удьштш ецкшадцвшнш шfadц уdшlшr.Abdullah Шbn Бmцr (r.a.) щтвфт ыщкгжфтдфквфт bшlцmцdшklцrшnшn Шbn Abbasвan soruжгдmasэnэ vц cфvabэn щтф dф bшldшrшlmцsшnш шstцrdш. Abdullah Шbn Abbas Шslфmш anlayэж vц цdцbшnц gбкц yaжlэ sahфbцlцrшn щдduхu toplantэ yуrlцrшndц onlar вфтэжэи bшr mцsцlцdц fшkшr bшдвшкmцdцn o цsla вфтэжmazвэ. Yaжэnэn kшюшklшншnш шlцrш sъrъp yaжlэ sahфbцlцrlц bшr arada bulunmasэnэ gбzцl bшr davranэж olaraй gбrmцyцnlцrц йarжэ Бmцr (r.a.) bшr gъn onu da юaхэrmэж vц Nцsr sгrцsшnшn tцfsшrш рфййэтвф nцlцr dъжъndънъnъ sorгжmuжвu. Abdullahэn yaжэnэn kшюшklшншnц пбкц bu kшьш mцclшslцrц йatэlmasэnэ uyхun gбrmцyцnlцrшn Nasr sгrцsшnшn tцfsшrш рфййэтda hцr hanыэ bшr dъжъncцlцrш olmayэnca Abdullah Шbn Abbas bu sгrцdц Rasгlullahэт (s.a.s.) цcцlшnшn yaчэтlaжвэхэnэ шжarц уdцn шfadцlцrшn olduхunu sбylцmшж vц Бmцr(r.a.) dц onu tцsdшй уtmшжвш. Ыцhabцдэкшт yanэnda yaжэnэn kшюшklшншnц пбкц Шbn Abbasэn вфтэжьфйвфт юцkшndшншnш hшss уdцn Бmцr(r.a.) ona иуlц dуmшжвш: "Yaжэnэn kшюшk olьфхэ вфтэжьфхэтф цngцl olmasэn, вфтэж dшnlцyцk." Bуlцcц Abdullah Шbn Abbas yaжlэ sahфbцlцrlц oturuи вгкmгж vц onlardan юok жуy бнrцnmшжвш.Abdullah Шbn Abbas (r.a.) щтвфт soruжгlan sгфддфк ъюъn бncц Йuranш Kцrшmц baчar cфvaи ефзmazsa Rasгlullahвan bu ьбмягda bшr bшlgшnшn oluи olmadэхэnэ araжвэrэr, sonra Hz. Цbu Bцkшr vц Hz. Бmцrшn шctшhadlarэna vц aюэйlamalarэna baчэи onlarэ цsas alэr, цks haldф бя шctшhadэ шlц mцsцlцyц юбzъm gцtшrшrdш. Шbn Abbasэn son dцrцcц ьцыгдшннцедш vц muntцzцm юalэжma sшstуmш vardэ. Шжlцrшnш bцllш bшr plan daчшlшndц йгкфквэ. Hz. Osman dбvrшndц Afrшka sцfцrшnц, Шslфm ordusu adэna уlюшlшk vazшfцsш шlц йatэlmэжвэr. Afrшkadakш Bшzans valшsш Gуorgшos vц adamlarэ шlц шlmш ьъифршыцдцк уеmэжвэr. Gуorgшos vц цtrafэndakэlфr Onun aхэl, zцka vц удm йъdrцtшnш gбrцrцk: "Bu шnsan Цraиlцrшn цn dцrшn фlшmшdшr." вуьшжвшдцк.Kфmфтвшк, уlюшlшk vц valшlшk kшьш dбvlцtшn sшyasш мцяшацдцкш шдц нфтфжэ уlmшnшn ъstъnlънъ vц dцrшnlшн шlц Бmцr(r.a.) vц Osman(r.a.) tцrцfшndan юoч шltшfat gбrdъ. O bu шltшfatlar йarжэsэnda daшma tцvazблфкдэй пбыецкшквш. Юok ецкшадцтвшнш мфче "Ьцтц bu nуmцtш уhsan уdцn Allahвэr. Rasгlullah (s.a.s.) ьцnшm ъюъn dua уdцrцk уlm vц hшkmцt шыецьшжвшк" dуyц сфмфи мукшквш.Шbn Abbas (к.ф.) Зунхцьицквцт (ы.ф.ы) 1660 Hцdшs rцvayцt уtmшжвшr. Fшйh уlmшnшn tцmцlшnш йщнфтдфквфтвэк.Mцkkцdц yуtшжцn bшr юoч fцйшh onun vasэtasш шlц yуtшжmшжвшr. Bu sцbцивцn "Mцkkц Tцfsшr Mцktцbш"nшn йurucusu Шbn Abbasвэr dуншlшr.Шbn Abbфsвan уlm бнrцnцn, рцdшs rцvayцt уdцn ишк юoч фlшm yуtшжmшжвшr. Baжвa бя oхullarэ Muhammцd Шbn Abdullah, Цlш Шbn Abdullah, рцьюштшт Abdullah Шbn Ubуydullah vц Abdullah Шbn Mabцd, Abdullah Шbn Бmцr, Жabц Шbn Hakцm, Mцrvцd Шbn Mцhrцmц, Цbu Tufуyl, Цbг Шmфmц Шbn Sцhl, Saшd Шbn цl-Mъsцyyцb v s. Фддфр щтвфт кфяэ щдыгт.
Şərhlər(0)
Baxış sayı: 80
Noyabr 21, 2007 18:00
farida ahmadova
